Học tiếng trung tốt tại Hà Nội, Tp.HCM

Quần thể nhà Thổ Lâu – Điểm nổi bật của Phúc Kiến

Phạm Dương Châu 18.12.2020 Du lịch Trung Quốc

Nhà Thổ Lâu – nhà tròn bé nhỏ sức chứa lên đến 100 người

Khu vực Phúc Kiến đã từ lâu nổi tiếng với địa hình đồi núi. Nơi đây có núi Vũ Di tạo thành một ranh giới tự nhiên ngăn cách giữa Phúc Kiến với Giang Tây. Dãy núi Hoàng Cương tại nơi đây còn có độ cao nhất trời với độ cao 2157 so với mực nước biển. Dãy núi này cao nhất tại vùng Đông Nam của Trung Quốc. Hơn nữa, nhắc đến Phúc Kiến phải nhắc đến dãy nhà Thổ Lâu. Dãy nhà tròn bé nhỏ xinh mà sức chứa gần cả 100 người. Công trình Thổ Lâu Phúc Kiến đã vang danh khắp nơi là di sản thế giới. Có những tòa nhà lớn có thể chứa được 600 người. Cùng tiengtrung.com khám phá ngay thôi nào !!!

tho-lau-phuc-kien

Nguồn gốc tên gọi

Tòa nhà Thổ Lâu là tên gọi để chỉ những ngôi nhà tròn xinh. Thực ra ngôi nhà có rất nhiều hình dạng khác nhau như : hình vuông, hình bầu dục, hình ngũ giác. Nhưng những ngôi nhà tròn hay hình bầu dục là phổ biến nhất ở nơi đây. Tên gọi Thổ Lâu có rất nhiều ẩn ý. Mổ là ẩn dụ hình dạng Thổ Lâu được làm từ đất. Hai là đất được khai thác và xây dựng nhà ở.  Khu vực nhà Thổ Lâu nằm tập trung chủ yếu tại khu vực của hai thành phố mang tên là Long Nham và Dương Châu. Tại khu vực này, hai huyện có nhiều nhà Thổ Lâu nhất chính là Vĩnh Định tại khu vực Long Nham và Nam Tĩnh thuộc khu vực Chương Châu. Vĩnh Định có khoảng 20.000 nhà và Chương Châu có khoảng 15.000 nhà Thổ Lâu.

tho-lau-phuc-kien

Lịch sử 

Lịch sử hình thành những ngôi nhà Thổ Lâu đã từ lâu. Những kiến trúc độc đáo, đặc sắc, gawsb liền với những cuộc di cư của cuộc sống người dân Bác Việt tại đây. Những người dân Bách việt còn phải thường xuyên đối mặt với những xung đột cùng với người dân bản địa. Hay những cuộc xung đột với thổ phỉ , họ còn phải buộc để phòng chống những con thú dữ, hoang dã. Có lẽ phải đấu tranh mà chính họ đã nghĩ ra những phương pháp tránh, chống lại những điều tiêu cực này. Đây chính là ý tưởng hình thành một ngôi nhà Thổ Lâu, họ cùng nhau đối phó với thú dữ bên ngoài bìa rừng, vừa để xây nhà ổn định nơi định cư cuộc sống.

lich-su-nha-tho-lau

Những yếu tố bên ngoài tác động đến ý tưởng xây dựng nhà cửa thổ lâu, kiên cố và cố định. Nhà ở không chỉ để ở, nơi đây còn là “pháo đài’ bảo vệ người dân sống bên trong. Thông thường độ cao của người các ngôi nhà thổ lâu là 4 hoặc 5 tầng

Kiến trúc những ngôi nhà thổ lâu được kiến trúc xây dựng chỉ có duy nhất một cửa chính. Tầng trệt sẽ không có cửa ra vào. Thổ lâu chỉ có một cửa ra vào chính và không có cửa sổ dưới tầng trệt. Cửa (hay cổng) ra vào là điểm trọng yếu, thường được gia cố bằng đá và sắt, để phòng chống hỏa hoạn và sự tấn công từ bên ngoài. Khi cổng đóng là nội bất xuất, ngoại bất nhập. Những bức tường đất được xây rất dày. Chẳng hạn như thổ lâu ở huyện Nam Tĩnh tường đất có độ dày lên tới 2 m.

Ở bên trong, thổ lâu được chia ra theo từng gian phòng dành cho các hộ gia đình sinh sống. Khác hẳn với bên ngoài, bên trong thổ lâu được thiết kế rất tinh tế đem lại không khí ấm áp vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè với hệ thống thông gió và chắn gió tốt. Đặc biệt là thổ lâu có thể chịu được những trận động đất mạnh. Một điểm chung của thổ lâu là tầng một được sử dụng làm bếp ăn kiêm phòng khách, tầng hai là nơi dự trữ lương thực, phòng ngủ được bố trí từ tầng ba trở lên. Cũng từ tầng ba trở lên thổ lâu mới bắt đầu có những ô cửa sổ nhỏ để thoáng khí và là nơi để tấn công kẻ địch bên ngoài.

Thổ lâu ở Phúc Kiến có quy mô lớn nhỏ khác nhau. Những thổ lâu lớn có Chấn Thành lâu, Thừa Khải lâu, Vĩnh Xương lâu, Phúc Dụ lâu, Điền Loa Khanh… Thổ lâu Thừa Khải với kiến trúc hình tròn, cao 4 tầng và bên trong còn chia thành bốn lớp nhà, được xem là thổ lâu có sức chứa lớn nhất. Toàn bộ tòa Thừa Khải có 400 gian phòng, có thể chứa đến hơn 80 hộ gia đình, khoảng 600 người cùng sinh sống. Tòa lầu hình tròn được xây dựng đầu tiên ở Phúc Kiến là Tề Vân lâu ở huyện Hoa An, xây vào năm 1371. Các thổ lâu khác như Chấn Thành hay Thừa Khải có lịch sử cách đây khoảng hơn 300 năm.

Thổ lâu và văn hóa 

Chủ nhân của thổ lâu ở Phúc Kiến là người Khách Gia. Không ít người quan niệm người Khách Gia là một dân tộc thiểu số của Trung Quốc, nhưng thực tế họ là người Hán. Người Khách Gia, tiếng Anh gọi là Hakka (từ này có nguồn gốc theo cách phát âm tiếng Quảng Đông). Vì vậy mà kiến trúc thổ lâu được người phương Tây gọi là Hakka House (nhà của người Hakka) hoặc Hakkas’s Earth Buildings (thổ lâu của người Hakka).

Khi tôi đến thăm khu di sản văn hóa thế giới Nam Tĩnh thổ lâu, cô hướng dẫn viên (vốn là người Khách Gia) giải thích cho tôi biết tên cái tên “Khách Gia” là gọi tắt từ trong câu “Khách xa quê nhà”.

Người Khách Gia là cụm từ dùng để chỉ người Hán di cư từ phương bắc đến phương nam. Dù an cư lập nghiệp ở một nơi khác qua nhiều thế kỷ, họ vẫn nhận mình chỉ là người khách sống xa nhà. Một căn cứ khác về tên gọi “Khách Gia”, đó là vào thời nhà Tống trong cuộc chiến với quân Nguyên, rất nhiều người Hán di cư đến phương nam khi đó đã đăng ký xung quân. Tuy nhiên trong phần hộ tịch lúc ấy vốn có sự phân biệt “chủ” và “khách”, nên những người xung quân này được ghi là “khách tịch” để phân biệt với người dân bản địa. Sau này cái tên “người Khách Gia” thực chất là cách gọi khác của “người khách tịch”.

Từ góc độ lịch sử, người Hán ở miền bắc Trung Quốc đã có ba đợt di cư lớn về phương nam. Trong quá trình này, người Hán đã gặp phải những xung đột về văn hóa, khó khăn về điều kiện tự nhiên và môi trường xã hội, thậm chí cả những tranh chấp mạnh mẽ với người bản xứ nơi đó. Những xung đột và mâu thuẫn đó là nguyên nhân hình thành kiến trúc thổ lâu và văn hóa thổ lâu của người Khách Gia.

Điều hấp dẫn ở thổ lâu chính là việc một cộng đồng gồm rất nhiều hộ gia đình sinh sống trong cùng một tòa nhà. Tuy vậy, với các gian phòng riêng trong thổ lâu, mỗi gia đình vẫn có một không gian độc lập và có sự phân chia trong cộng đồng tương đối bình đẳng.

0 0 votes
Xếp hạng bài viết
Theo dõi
Thông báo
guest
0 Bình luận
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả các bình luận
TOP